Hoe meer bloemen, hoe meer dieren

Een bloemrijke begroeiing is behalve onmisbaar voor een heleboel dieren voor ons ook prachtig om naar te kijken. Wie zorgt voor een bloemrijk landschap of een bloemrijke tuin, bevordert daarvan zowel de ecologische als de esthetische kwaliteit.

Aandacht voor een bloemrijke plantengroei is bevorderlijk voor de ontwikkeling van tal van diersoorten. Het bijenbestand zal zich versterken en er zal een toename zijn van het aantal én de diversiteit aan dagvlinders. Ook de hoeveelheid lieveheersbeestjes, wantsen, spinnen en andere rovers als vliegen- en wespensoorten zal groeien en zij doen zich op hun beurt weer te goed aan het toenemende aantal bladluizen, slakken en rupsen.

Vogels

Bloemrijke landschappen zijn uiteraard ook bevorderlijk voor de verscheidenheid aan vogels. Die komen op de smakelijke insecten af en eten, als er tenminste niet te vroeg wordt gemaaid, de zaden van alles wat is uitgebloeid.

Om het al die dieren nog meer naar de zin te maken, werkt de aanplant van bomen en struiken bevorderlijk. De bloemen en bessen trekken ook weer leven en de soms dichtgesloten vertakking geeft bescherming. Veel zoogdieren zoeken daar hun schuilplaats, vogels maken er hun nesten en vlinders leggen er hun eitjes zodat uitkomende rupsen zich aan het jonge loof tegoed kunnen doen.

Al die bomen, bloemen en dieren tezamen staan garant voor een biologisch evenwicht. Een evenwicht dat uiterst gevoelig is. Een evenwicht ook dat de mens te vaak nog verstoort maar dat diezelfde mens gelukkig steeds vaker weer in ere hersteld.

De bij

Biodiversiteit is voor veel natuurinstanties het kernpunt van hun activiteiten. Ook het Nationaal Centrum voor Biodiversiteit Naturalis in Leiden houdt zich ermee bezig. Dit centrum heeft de bij uitgeroepen tot ambassadeur van het biodiversiteitsjaar 2010. De laatste jaren is er al veel over geschreven; het gaat slecht met de bijen in Nederland. Regelmatig is bijensterfte in het nieuws. Maar hoe komt het eigenlijk dat de bijen het zo moeilijk hebben?

Bijen leven van stuifmeel. Daar halen ze hun eiwitten en vitaminen uit. Belangrijk voor een bij is verscheidenheid aan bloemen en daar mankeert het steeds vaker aan. Sommige bijensoorten zijn afhankelijk van specifieke plantensoorten en wanneer die langzaam uit het landschap verdwijnen, verdwijnt daarmee ook de bij.

Bijenstichting

Omdat de Nederlandse politiek maar weinig aandacht besteedt aan de problematiek rond de bijen zijn er petities naar de Tweede Kamer gezonden. De initiatiefnemers hiervan hebben de Bijenstichting opgericht. Het complexe probleem van de bijensterfte is volgens hen niet op korte termijn op te lossen en vraagt dus toekomstvisie. Het doel van de Bijenstichting is daarom het beïnvloeden van zowel de landelijke als de plaatselijke politiek. Maar de stichting richt zich ook tot het grote publiek. Vooral door een gedegen voorlichting hoopt de stichting dat de bij in de toekomst weer ruim aandacht krijgt.

Bijzondere bomen in Park Oudegein

Park Oudegein is één van de mooiste stadsparken van Nederland. Een deel van het park bevindt zich nog grotendeels in oorspronkelijk stijl. Dit deel heeft daarom behalve een ecologische ook een belangrijke historische waarde. Naast dit natuurlijke deel spelen vijverpartijen, ligweiden, picknickplaatsen een rol en staat er de historische boerderij IJsselstee die tegenwoordig dienst doet als kinderboerderij.

Park Oudegein is begin jaren 80 ontworpen en kent al vanaf die tijd een ‘vierseizoenen-wandeling’. Daarnaast werd een collectietuin aangelegd met als doel de bezoekers te informeren over de aanleg van een tuin. Een ander belangrijk onderdeel van het park is de verzameling bijzondere bomen die er groeien.

Mammoetboom – Sequoiadendron giganteum

Wie voor het eerst voelt aan de bast van deze coniferensoort is verrast. Die bast is bijzonder zacht en de stam werd vroeger door boksers als sparringpartner gebruikt. In de volksmond sprak men daarom over de boksboom.

Die vezelige bast kan bij volwassen bomen soms wel 60 cm dik zijn. Zo dik dat de boom in de vrije natuur probleemloos bosbranden kan doorstaan. Dat is dan ook de reden dat veel mammoetbomen zo groot en oud kunnen worden. De oudste is naar schatting drieduizend jaar en de hoogste zo rond de 100 meter. De stamomvang bij die exemplaren is al gauw dertig meter en de doorsnee soms wel elf meter. In alle opzichten dus een mammoet!

Voor zover bekend is er nog nooit een Sequoiadendron aan ouderdom doodgegaan. Alleen een natuurramp of een kettingzaag kan het leven van deze boom beëindigen. Gelukkig zijn de natuurlijke groeigebieden in Noord-Amerika inmiddels tot nationaal park benoemd.

Tulpenboom – Liriodendron tulipiferum

Even voor de duidelijkheid, het gaat hier niet over Magnolia die in het Nederlands beverboom heet maar soms ook (valse) tulpenboom wordt genoemd. We hebben het hier over de ‘echte’ tulpenboom; Liriodendron.

De wetenschappelijke naam is opgebouwd uit de Griekse woorden voor lelie en boom. Bij de naamgeving was dus de gelijkenis met de lelie doorslaggevend. Echter in de meeste nationale namen wordt verwezen naar de tulp. Wie goed kijkt naar het blad ziet daarin de vorm van de tulp maar ook de bijzondere bloemen vertonen gelijkenis met deze zo Hollandse bloem. Overigens verwijst de soortnaam tulipiferum duidelijk naar de tulp.

In de Verenigde Staten is de tulpenboom een belangrijke houtproducent. Omdat het hout na verwerking niet krimpt, is het geliefd bij de fabricage van bijvoorbeeld piano’s. Tijdens de Amerikaanse burgeroorlog (1861-1865) was de boom een symbool van vrijheid. In die periode plantte men veel tulpenbomen in dorpen en steden.

Japanse notenboom – Ginkgo biloba

Een bijzonderheid! Kijk maar eens naar de bladeren. Het bekende nervenpatroon ontbreekt en het lijkt alsof het blad is opgebouwd uit een hele reeks aan elkaar geplakte naalden. Dat klopt ook wel een beetje want Gingo behoort niet tot de loofbomen maar wordt vaak onderverdeeld bij de (bladverliezende) coniferen. Niet geheel terecht overigens want wie de strenge regels van de systematische indeling van het plantenrijk volgt, bemerkt dat Ginkgo noch tot de loofbomen, noch tot de coniferen behoort.

Een zoektocht terug in de tijd leert dat Ginkgo al op aarde voorkwam lang voordat de eerste coniferen hier groeiden; dat wil zeggen al zo’n 1300 miljoen jaar geleden. Zelfs de dinosauriërs heeft hij dus overleefd! Fossiele vondsten hebben dit aangetoond en ook bewezen dat er vroeger meer soorten bestonden. Maar alleen deze soort, Ginkgo biloba, heeft de tand des tijds dus doorstaan.

De Japanse notenboom komt oorspronkelijk uit Japan maar kwam rond 1760 met de VOC naar Nederland. In Japan is het traditioneel een boom die veel bij tempels is aangeplant. In Nederland staat in elk arboretum wel een volwassen exemplaar.

Chinese Moerascipres – Metasequoia glyptostroboides

Een levend fossiel want tot 1960 was deze boom alleen bekend van fossiele vondsten. Men was in de veronderstelling dat er sinds de laatste ijstijd nergens op aarde nog levende exemplaren waren te vinden. Totdat…in 1960 in China, diep in de wouden per toeval enkele exemplaren werden aangetroffen. Sinds dat moment zijn kwekers de plant gaan vermeerderen en is deze bladverliezend conifeer op vrijwel alle continenten aangeplant. Vanwege de snelle groei van de plant staan er op diverse plaatsen, ook in Nederland, al exemplaren van 30 tot 40 meter hoogte.

Moerascipres – Taxodium distichum

Van een afstand lijkt de Chinese moerascipres erg op de moerascipres. Maar de, eveneens bladverliezende, moerascipres groeit vaak in de buurt van water en kan zelfs een lange periode onder water staan. Omdat de wortels in een natte bodem moeilijk aan zuurstof kunnen komen, vormt deze boom zogenaamde ademwortels. Deze ademwortels zien er uit als knoestige stammen die tot soms wel 1 meter boven de grond steken. Ze staan her en der verspreid langs de ‘hoofdstam’.

Heidebeheer

Natuurmonumenten heeft onderzocht dat het Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug met 1000 hectare het grootste oppervlakte stille heide van Noordwest-Europa bevat. En zonder goed beheer van de heide, verandert het langzaam in bos. Heidebeheer is dus erg belangrijk! Het beheer kan op verschillende manier uitgevoerd worden. Meestal gebeurt het onderhoud met machines, maar door zelf mee te gaan en de handen uit de mouwen te steken, kun je ook zeker je steentje bijdragen. Er is zelfs een project waarbij basisscholen een stukje heide kunnen adopteren om het op te schonen.

Het aantal dieren van het Nationaal Park wordt nauw in de gaten gehouden. En er zijn een hoop bijzondere soorten! Jaarlijks vindt er een grote telling plaats. Voor heidesoorten zijn ook andere terreintypes belangrijk. Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten richten zich hier ook op. Zo wordt dit jaar het aantal akkers aan de randen van het Nationaal Park verder vergroot. De insectenfauna hiervan is van belang als voedsel voor het korhoen.

De Groene Schatkamer

Het Von Gimborn Arboretum is de Groene Schatkamer van Nederland. Het is een prachtigebomentuin van 27 hectaren, gelegen in hartje Doorn op de Utrechtse Heuvelrug. Het arboretum heeft een wereldberoemde collectie met duizenden soorten bomen en heesters, afkomstig uit alle windstreken. Je bent van harte welkom in deze kleurrijke en fascinerende wereld, waar van alles te ontdekken en te beleven valt. Voor jong en oud. Het Von Gimborn Arboretum, dat dateert uit 1925, is aangelegd in landschapsstijl met kronkelende paden, slingerende waterpartijen en doorkijkjes.

Met een gratis wandelroutekaart zijn drie verschillende wandelingen in het arboretum te maken van 30 minuten, van 60 minuten en van 90 minuten. Voor kinderen van alle leeftijden is het arboretum één grote ontdekkingsreis. Voor deze jonge bezoekers is er een spannende speurtocht met een schatkaart, ontdekkoffer en knutselactiviteit.

 

De wandelroutekaart en de kinderspeurtocht zijn verkrijgbaar bij het bezoekerscentrum van het arboretum. Kom dus ook ontspannen, kennis vergaren en bezinnen in deze unieke Groene Schatkamer!

Openingstijden

april t/m oktober 09.00 – 17.00 uur

november t/m maart 10.00 – 16.00 uur

Adres en toegangsprijzen

Velperengh 13 Doorn

Volwassenen: € 4,00 per persoon

Donateurs en kinderen tot 12 jaar: gratis

Meer informatie: www.gimbornarboretum.nl