De smaak van water

De smaak van water hangt af van twee factoren: de plaats waar het water gewonnen is en de behandeling die het water ondergaan heeft. De hoeveelheid mineralen in water bepaalt uiteindelijk de smaak. Water met een laag mineraalgehalte smaakt over het algemeen zacht. Sulfaat en magnesium maken het water wat bitter en mineraalachtig, natrium en chloride (NaCl) geven het water een ziltige smaak en calciumhoudend water smaakt hard. Kraanwater in Nederland kan behoorlijk in smaak verschillen. Het water in Rotterdam smaakt heel anders dan bijvoorbeeld in Maastricht.

Water in Vietnam

In Nederland is het vanzelfsprekend dat je drinkwater hebt. Dit is helaas niet overal het geval. Er zijn nog altijd meer dan een miljard mensen op aarde die geen toegang hebben tot schoon drinkwater. Vitens zorgt daarom samen met de overheid voor water in Vietnam, om de watervoorziening voor acht miljoen inwoners structureel te verbeteren. Door de vietnamoorlog is de infrastructuur namelijk ernstig beschadigd.

Water in Malawi

Op 1 november 2009 startte Vitens-Evides International (een samenwerkingsverband tussen de twee grootste drinkwatermaatschappijen van Nederland) een nieuw project in Malawi, een relatief klein land in het zuidoosten van Afrika. Na Mozambique is Malawi de tweede ‘stepping stone’ van waaruit buurland Zambia en uiteindelijk Zuid-Afrika te benaderen zijn. Vitens werkt daarbij vooral via contacten bij de ambassades maar benut ook contacten bij bijvoorbeeld lokale Ministeries van Water en Ontwikkeling.

De verwachting is dat de activiteiten in de toekomst zeker de aandacht gaan trekken in de omringende landen.

Arm

Malawi behoort tot de armste landen van de wereld en is erg agrarisch georiënteerd. Het zou de landbouwschuur van Afrika kunnen zijn vanwege de redelijke balans tussen natte en droge periodes, de goede grond, de vele rivieren en de hardwerkende bevolking maar de ondernemersgeest ontbreekt. De bevolking is erg bescheiden en staat bekend als ‘the most friendly people of Africa’. Dat klinkt positief maar is gelijktijdig de grootste valkuil wanneer het om ondernemen gaat. Economische ontwikkelingen in dit Engelstalige land zijn vooralsnog afhankelijk van buitenlandse kennis en fondsen.

Uitbreiding van capaciteit

Vitens-Evides International koos voor Malawi omdat het land onderdeel uitmaakt van het waterprogramma van de Wereldbank. Samen met diverse andere instanties werden plannen ontwikkeld die zich vooral toespitsen op de twee grote steden Lilongwe, de hoofdstad, en Blantyre.

De hoofdstad telt 750.000 inwoners. Dat komt neer op een jaarlijkse waterproductie van 25 miljoen m3 en 29.000 aansluitingen. Blantyre heeft 800.000 inwoners, 29 miljoen m3 en 32.000 aansluitingen. In vergelijking: een Nederlandse stad met 750.000 inwoners telt circa 425.000 aansluitingen. Een enorm verschil dat vooral zit in het feit dat een aansluiting in Nederland verplicht is terwijl dat in een land als Malawi enkel en alleen afhangt van de vraag of je die aansluiting kunt betalen.

Primair doel van de werkzaamheden in de twee steden is de uitbreiding van de capaciteit. De inwoners zijn momenteel nog teveel afhankelijk van waterkiosken. Omdat leveranciers het water chloren, valt de beoordeling redelijk gunstig uit maar afgezet tegen het gemiddelde inkomen, vaak nog geen twee dollar per dag, is dit water wel erg kostbaar.

Mentaliteitsverandering

Behalve aan aandacht voor water probeert Vitens-Evides International ook te werken aan een mentaliteitsverandering. Aandachtspunt is de plaatselijke medewerkers productiever te krijgen want er ligt veel werk terwijl er voldoende mensen voor zijn. Tijdens het hele proces is er aandacht voor energieverbruik, onderhoudsprogramma’s en HIV- en aids-programma’s.

Loop naar de pomp

In Nederland werd in 1853 in Amsterdam pas de eerste waterleiding aangelegd. Tot die tijd moest men in de steden naar de openbare pomp of waterput in de buurt.
De openbare waterpomp voorzag in het levensonderhoud van honderden mensen. Bovendien
was de waterpomp dé ontmoetingsplaats bij uitstek en daarom zeer belangrijk in het sociale leven. Veel roddels, afspraken, verhalen en ontmoetingen kwamen bij de dorpspomp tot stand. Ook op die manier was water dus belangrijk.

Het mooie vak van geohydroloog

In het woord geohydroloog zitten de Griekse woorden gè, wat aarde betekent, en hudõr, de vertaling voor water. Het mag dus duidelijk zijn dat een geohydroloog zich zowel met aarde als met water bezighoudt. Wat specifieker: een geohydroloog vormt zich een beeld van hoe het grondwater door de bodem beweegt.

Veldonderzoek en vergadering

Geohydrologen bewegen zich binnen een breed en afwisselend gebied. Aan de ene kant is er de fysieke omgeving waarin geologie, bodem, natuur en landschap aan bod komen; aan de andere kant heeft een geohydroloog te maken met de gebruiksomgeving. Die waaiert uit van particuliere gebruikers en plantvegetaties tot organisaties en overheden. Het ene moment doet de geohydroloog veldonderzoek en bekijkt hij een beekbron of een boring voor een nieuwe winput, het andere moment vergadert hij met belanghebbende partijen. Vaak probeert hij die dan ervan te overtuigen dat waterwinning op een bepaalde plaats prima mogelijk is zonder dat dat nadelige gevolgen heeft voor andere belanghebbenden. Geohydrologen hebben verder tot taak vergunningen voor nieuwe drinkwaterwinningen aan te vragen.

Geohydroloog of hydroloog

Het vak van geohydroloog grenst aan het vak van hydroloog. Er zijn overlappingen en verschillen. Zo houdt een geohydroloog zich vooral bezig met het grondwater, terwijl een hydroloog, werkzaam bij de waterschappen, zich vooral bezighoudt met het water in beken, watergangen en polders. Omdat het grondwatersysteem samenhangt met het oppervlaktewatersysteem, weet een geohydroloog vaak van beide af. Een geohydroloog is daarom eigenlijk een hydroloog met grondwater als specialisatie.

De problematiek waarmee een geohydroloog tijdens het werk in aanraking komt, loopt uiteen. Hoe is de ondergrond binnen een gebied opgebouwd? Waar kan water worden onttrokken en wat zijn de effecten daarvan op landbouw en natuur? Hoe kunnen die effecten vervolgens worden gecompenseerd? Hoe groot is de schade door waterwinning? Tot slot is er de problematiek van de kwaliteit van het grondwater. Hoe ontwikkelt die zich en welke factoren zijn daarbij van invloed?

Rekenen of praten

In het werkveld wordt bij geohydrologen gesproken over ‘rekenhydrologen’ en ‘praathydrologen’. ‘Rekenhydrologen’ proberen de werkelijkheid te vangen in een rekenmodel. Met zo’n model is te bepalen wat de effecten zijn van wateronttrekking of van de aanleg van een slotenstelsel. Daarvoor wordt alle informatie over de bodem, de neerslag, de verdamping, het peil in de sloten en de onttrekkingen ingevoerd in een rekenmodel.

‘Praathydrologen’ proberen draagvlak te krijgen voor het waterbeheer of een aanpassing in het watersysteem. Het zijn de ‘polderaars’. Zij proberen een optimale situatie te bereiken in het waterbeheer waarbij alle belangen gediend zijn. We denken daarbij aan landbouw, natuur, industrie, stedelijk water en waterwinning waarvoor alle betrokkenen specifieke wensen hebben ten aanzien van het watersysteem.

Hoe word je geohydroloog?

Meestal is geohydrologie een specialisatie binnen universitaire studies zoals Civiele Techniek, Fysische Geografie of Bodem, Water & Atmosfeer. Er zijn ook mogelijkheden om op MBO- of HBO-niveau opgeleid te worden tot

geohydrologisch medewerker. Daarvoor moet de opleiding Land- en Watermanagement of een soortgelijke opleiding worden gevolgd.

Wereldwater

In Nederland is schoon drinkwater een vanzelfsprekendheid maar voor het overgrote deel van de wereld is dat vooralsnog een droom. Vitens stelt zich als doel om de drinkwatervoorzieningen elders in de wereld door middel van kennis en ervaring uit eigen land te professionaliseren.

Millenniumdoelstellingen

Dat Nederland als geen ander land weet om te gaan met water, is over de hele wereld bekend. Kennisoverdracht door Nederlandse experts van Vitens-Evides International (een samenwerkingsverband tussen de twee grootste drinkwatermaatschappijen van Nederland) wordt daarom overal met open armen ontvangen.

Met zijn buitenlandse projecten draagt Vitens-Evides International een steentje bij aan het behalen van één van de Millenniumdoelstellingen: het aantal mensen dat geen toegang heeft tot schoon drinkwater vóór 2015 te halveren.

De Millenniumdoelstellingen zijn een afspraak tussen alle landen binnen de Verenigde Naties om binnen vijftien jaar mee te helpen aan een meer gelijke wereld in welvaart en rijkdom. De doelstellingen moeten wereldwijd zorgen voor een vermindering van de armoede, terugdringen van kindersterfte en toezien op verbetering van gezondheidszorg en onderwijs.

Water for Life

Om ook de klanten van Vitens bij de maatschappelijke activiteiten te betrekken, is vier jaar geleden de stichting Water for Life in het leven geroepen. Een stichting die klanten de mogelijkheid geeft geld te doneren waarmee Vitens vooral maatschappelijke verantwoordelijkheid toont. Inmiddels staat de donateursteller op ruim 20.000.

Vitens wil de zichtbaarheid van Water for Life in de toekomst verbeteren. Niet door uit te stralen dat het een instelling voor het goede doel is zoals Unicef of WNF maar simpelweg een drinkwaterbedrijf met een eigen expertise en eigen verantwoordelijkheid.

Kippenvel

Het meest dankbare van het werk vindt Vitens het feit dat je met water dicht bij de mensen zelf komt. Met het aanbieden van kennis, wordt een directe bijdrage geleverd aan de kwaliteit van leven. Een sprekend praktijkvoorbeeld komt van een van de medewerkers in Vietnam. Bij het instaleren van een kraan werd hij gadegeslagen door een oud vrouwtje en toen er water uit de kraan kwam, liepen er bij haar tranen van geluk over de wangen. Hij was een bloedhete dag maar de Vitens-medewerker had kippenvel op zijn armen.

Elke euro voor Water for Life wordt verdubbeld door de stichting Aqua for All

Doelstellingen van Vitens

Ghana – water voor acht miljoen mensen in de stedelijke gebieden

Mongolië – institutionele hervorming van de watersector

Mozambique – samenvoeging van drie bestaande waterbedrijven

Suriname – vooruitgang van productie, kwaliteit en beschikbaarheid

Vietnam – partnership-overeenkomst met drinkwaterbedrijf van Danang

Jemen – verbetering van voorzieningen voor drink- en afvalwater

Malawi – capaciteitsuitbreiding in de hoofdstad als primair doel

Waterwinputten in Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug

Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug telt 21 waterwinputten die tot 80 meter diep de grond in gaan.

Ondoordringbare lagen

Al het regenwater dat in het gebied van de Sallandse Heuvelrug valt, trekt de bodem in. Daar vormt zich een ondiepe laag grondwater waar alle bomen en planten van kunnen profiteren. Dat grondwater bevindt zich zo ondiep vanwege de aanwezigheid van vrijwel ondoordringbare bodemlagen. Lagen van dichtgesloten kleileem.

Slechts hier en daar hebben die ondoordringbare grondlagen openingen. Openingen gevuld met puur zand. Dat zijn de plaatsen waar water dieper sijpelt tot soms vele tientallen meters diepte. Daarvandaan, soms gaat het om dieptes van wel 80 meter, pompt Vitens het water op. Water dat dan vaak al meer dan 100 jaar oud is.

Waterwingebied Nieuwegein

Beklim de watertoren in Nieuwegein en geniet van het prachtige uitzicht over Lek, Kromme IJssel en het stadje IJsselstein. Mooi te combineren met een wandeling in park Oudegein, het bekijken van kasteel Oudegein of de historische boerderij IJsselstee. Waterwingebied Nieuwegein bestaat sinds 1960. Vitens pompt hier jaarlijks 2.500.000 kubieke meter water op een diepte van 75 tot 115 meter uit de bodem. Wij zuiveren deze kostbare bodemschat voor de inwoners van IJsselstein en een klein deel van Nieuwegein. Zij tappen het als schoon drinkwater uit de kraan.

Watertoren

De watertoren in Nieuwegein is al lang niet meer in gebruik, maar wel te bezichtigen! In 1911 werd de door architect Roelof Kuipers ontworpen toren gebouwd. Bovenin het 40 meter hoge bouwsel is een reservoir geplaatst dat, ook nu nog, met 150 kubieke meter water gevuld is. Vroeger werden watertorens gebouwd om met behulp van het hoogteverschil druk op te bouwen en zo het drinkwater met een goede constante druk aan de consument te leveren. Toen kwamen er pompen die voor een goede druk zorgen en daarmee is het verschijnsel watertoren overbodig geraakt. Dit historische bouwwerk houden we echter wel intact. Op afspraak kun je de toren bezichtigen en van het fraaie uitzicht genieten!

Park, kasteel én prehistorie

Het bezoek aan de watertoren kun je heel mooi combineren met een wandeling door park Oudegein waar bijzondere bomen staan en met het bekijken van kasteel Oudegein of de historische boerderij IJsselstee. IJsselstee is niet alleen een kinderboerderij, maar herbergt ook museum Warsenhoeck waar je prehistorische vondsten kunt bewonderen.

Dikke kleilaag

Drinkwaterwinning Nieuwegein ligt direct naast een stad. Schadelijke stoffen kunnen met het regenwater de bodem in spoelen. Een ondoordringbare dikke ondergrondse kleilaag in dit gebied voorkomt dat eventuele verontreiniging vanaf de oppervlakte naar de onderliggende zandlagen kan stromen. In die zandlagen winnen wij het grondwater. De kleilaag mag om die reden niet doorboord worden. Met een eenvoudige waterzuivering maakt Vitens op deze locatie betrouwbaar drinkwater voor met name de IJsselsteiners.

Meer informatie/activiteiten

tv-serie Lopen over Water

de naam Nieuwegein

Omgaan met Waterwingebieden

De gebieden waar ons drinkwater vandaan komt, zijn vaak prachtig. Vitens wil duurzaam omgaan met haar waterwingebieden. Dat is goed voor de waterbronnen én het draagt bij aan de kwaliteit van de omgeving. Daarom houden we rekening met belangen van omwonenden en medegebruikers. We werken actief samen met overheden en andere partijen om de waterwinning te combineren met natuur, landschap, recreatie en/of cultuurhistorie.

Omgaan met waterwingebieden: duurzaam winnen en de kunst van het combineren.

Misschien kent u in uw omgeving een waterwingebied waar u kunt genieten van het landschap. Het kan ook zijn dat u dichtbij zo’n gebied woont of werkt. De waterwingebieden waar wij als Vitens het water oppompen, zijn namelijk zeer divers: ze liggen in of bij natuurgebieden, in landbouwgebieden of soms middenin de stad. Sommige winningen dateren al van vóór 1900.

Duurzaam water winnen

Als drinkwaterbedrijf zorgen wij voor een continue en veilige drinkwatervoorziening en dus voor betrouwbare waterwinningen. Duurzaam water winnen houdt ook in dat we de terreinen waar we water winnen, inrichten en beheren in harmonie met de omgeving.

Functies die waterwingebieden kunnen hebben voor de omgeving, zijn onder te verdelen in natuur, landschap, recreatie en/of cultuurhistorie.
Wij beheren elk van onze waterwingebieden met zorg en met oog voor deze functies. Bij het beheer zijn de volgende uitgangspunten van belang:

  • Waterwinning: een waterwingebied is ten eerste bedoeld voor de winning en productie van drinkwater. De waterwinning moet er altijd veilig en ongestoord kunnen plaatsvinden.
  • Ecologisch beheer: de wingebieden worden duurzaam en ecologisch beheerd. Dat wil zeggen dat het beheer gericht is op behoud en ontwikkeling van passende natuur- en landschapswaarden. Er worden geen bestrijdingsmiddelen of andere risicovolle stoffen gebruikt.
  • Medegebruik: Vitens stimuleert waar mogelijk recreatief gebruik van wingebieden waaronder wandelen, fi etsen, medewerking aan milieuvriendelijke evenementen of langdurig medegebruik.
  • Cultuurhistorie en watererfgoed: Vitens is zich bewust van belangrijke monumentale en cultuurhistorische waarden in diverse waterwingebieden. We spannen ons in om deze te behouden en zoeken daarbij samenwerking met partners.

Waterwandelingen App voor IPhone en android

Ons drinkwater komt uit prachtige en ongerepte natuurgebieden in Nederland. De waterwingebieden van Vitens zijn de bron voor lekker en zuiver drinkwater. Ontdek deze tien mooie natuurgebieden zelf met de Vitens waterwandelingen app en ervaar tijdens het wandelen wat er nodig is voordat het drinkwater bij jou thuis uit de kraan komt. Vanaf nu kun je ook de route van Sallandse Heuvelrug, Wezepsche Heide, Soesterduinen, De Wieden, Montferland en Oudegein volgen.

Ga wandelen in een waterwingebied!
Waterwingebieden zijn prachtig, maar bijna niemand weet dit. Vitens wil de schoonheid van deze delicate gebieden graag met je delen. Uit deze gebieden haalt Vitens het water dat als drinkwater bij jou uit de kraan komt.

Download nu een van de routes voor op je telefoon!